اگر از یک کشاورز، باغدار یا فروشنده نهاده بپرسید «هیومیک اسید را چقدر بریزم؟» احتمالاً با عددهای متفاوتی روبهرو میشوید؛ از چند میلیلیتر در یک لیتر آب برای گلدان گرفته تا چندین لیتر در هکتار برای مزرعه. دلیل این تفاوت این است که برای هیومیک اسید نمیتوان یک دوز ثابت برای همه گیاهان و همه روشهای مصرف تعیین کرد.
- آبیاری خاک (مصرف ریشهای): رایجترین روش که در آن محلول هیومیک اسید در محدوده ریشه و پای گیاه استفاده میشود.
- تیمار بذر (بذرمال): استفاده از هیومیک اسید برای تیمار بذر پیش از کاشت.
- تزریق در آبیاری قطرهای و تیپ: وارد کردن محلول هیومیک اسید به سیستم آبیاری برای رساندن آن به ناحیه ریشه.
- آبیاری غرقابی و جوی و پشته: وارد کردن تدریجی محلول به جریان آب برای توزیع آن در سطح مزرعه.
- مصرف در باغات: توزیع محلول در محدوده سایهانداز درخت و ناحیه فعال ریشه، بهجای ریختن آن تنها در کنار تنه.
در ادامه، ابتدا ویدئویی با عنوان «نحوه مصرف کود هیومیک اسید مایع؛ از باغ و مزرعه تا گلدان آپارتمانی» میبینید که روشهای مختلف مصرف این کود را بهصورت عملی نشان میدهد. سپس به سراغ جزئیات میرویم و میزان و نحوه مصرف هیومیک اسید مایع را برای گیاهان آپارتمانی، باغات و محصولات کشاورزی بررسی میکنیم.
نکته مهم قبل از مصرف هیومیک اسید مایع
اول مشخص کنیم «هیومیک اسید مایع شما چند درصد است؟
اکثرا هیومیک اسید های مایع درصد وزنی-حجمی(W-V) آنها 12 درصد هست اما قبل از مقایسه دوز مصرف، یک نکته مهم را باید در نظر بگیریم: همه محصولاتی که روی آنها عدد ۱۲ درصد درج شده، الزاماً ترکیب یکسانی ندارند.
در بعضی محصولات، این ۱۲ درصد مربوط به هیومیک اسید است؛ اما در برخی دیگر، مجموع هیومیک اسید + فولویک اسید ۱۲ درصد اعلام شده است. بنابراین ممکن است دو محصول با برچسب «۱۲ درصد» از نظر میزان واقعی هیومیک اسید با یکدیگر متفاوت باشند.
نحوه مصرف هیومیک اسید مایع برای گیاهان آپارتمانی

مقدار هیومیک اسید برای حجمهای مختلف آب
| حجم آب | مقدار هیومیک اسید |
|---|---|
| ۱ لیتر | ۲ تا ۳ میلیلیتر |
| ۲ لیتر | ۴ تا ۶ میلیلیتر |
| ۵ لیتر | ۱۰ تا ۱۵ میلیلیتر |
| ۱۰ لیتر | ۲۰ تا ۳۰ میلیلیتر |
روش مصرف در گلدان
هر چند وقت یکبار از هیومیک مایع برای گیاهان آپارتمانی استفاده کنیم؟
مصرف هیومیک اسید مایع در آبیاری قطرهای و تیپ

کودآبیاری یکی از روشهای مناسب برای رساندن هیومیک اسید به ناحیه ریشه است؛ البته به شرطی که محصول برای تزریق در سیستم آبیاری مناسب باشد. برای هیومیک اسید مایع حدود ۱۲ درصد، دوز مصرف در منابع و برچسب محصولات مختلف یکسان نیست و معمولاً در محدوده حدود ۷ تا ۲۰ لیتر در هکتار در هر نوبت دیده میشود. بنابراین نمیتوان یک عدد ثابت را برای تمام محصولات و محصولات کشاورزی بهعنوان دوز استاندارد در نظر گرفت.
- ابتدا سیستم را با آب خالص راهاندازی کنید تا شبکه به فشار و توزیع یکنواخت برسد.
- مقدار هیومیک اسید را بر اساس سطح زیرکشت و دوز توصیهشده محصول اندازهگیری کنید.
- هیومیک را در تانک یا مخزن تزریق با آب مخلوط کنید.
- تزریق را پس از پر شدن شبکه و در بخش میانی آبیاری انجام دهید.
- پس از پایان تزریق، آبیاری با آب خالص را ادامه دهید تا محلول باقیمانده از لولهها عبور کرده و به ناحیه ریشه برسد.
مصرف هیومیک اسید در آبیاری غرقابی، جوی و پشته

در آبیاری سنتی، مسئله اصلی فقط مقدار هیومیک نیست؛ یکنواختی توزیع آن از سر جوی تا ته جوی است. در مزرعهای که آب از سرِ جوی وارد میشود و بین چند کرت یا پشته تقسیم میشود، اگر تمام کود در چند دقیقه اول داخل آب ریخته شود، احتمال دارد قسمت بالای زمین مقدار بیشتری دریافت کند و آبخورهای انتهایی سهم کمتری بگیرند. به همین دلیل، وقتی کشاورز میخواهد «کود را داخل آب بریزد»، بهتر است تزریق از منبع کود یا تانک با سرعت کنترلشده انجام شود.
این بازه را نمیتوان استاندارد همه محصولات ۱۲٪ دانست، ولی در محدوده بالای بعضی برچسبهای مصرف خاکی قرار دارد. برای هیومیک اسید مایع برند بیوبی میزان 10 تا 20 لیتر در هکتار به صورت کود آبیاری برای زراعت و درختان میوه توصیه شده که بنا به نظر گیاهپزشک در 2 نوبت مصرف میشود که معمولا برای درختان میوه قبل از زمان گلدهی استفاده میشود.
آیا هیومیک اسید را میتوان محلولپاشی کرد؟
بنابراین اگر روی محصول هیومیک اسید خریداری شده مصرف برگی درج نشده است، آن را پای بوته، در محدوده ریشه یا از طریق سیستم آبیاری مصرف کنید و برای محلولپاشی به سراغ محصولی بروید که این کاربرد برای آن مجاز اعلام شده باشد.
جمعبندی
مقدار مصرف هیومیک اسید فقط به حجم آب بستگی ندارد؛ درصد ماده هیومیکی، نوع گیاه، روش مصرف، سطح زیرکشت و سیستم آبیاری هم در تعیین دوز نقش دارند. برای گلدان معمولاً دوز را بهصورت میلیلیتر در لیتر آب و برای کشاورزی بهصورت لیتر محصول در هکتار بیان میکنیم.
در آبیاری جوی نیز باید بین غلظت هیومیک داخل مخزن و مقدار واقعی مصرفشده در هر هکتار تفاوت قائل شد. مثلاً ۶ لیتر هیومیک در یک مخزن ۱۰۰ لیتری، بسته به اینکه مخزن برای چه مساحتی مصرف شود، میتواند دوز متفاوتی در هکتار ایجاد کند. بنابراین برای مصرف دقیق، همیشه درصد و ترکیبات محصول و دستورالعمل درجشده روی برچسب همان محصول را ملاک قرار دهید.