گلابی از درختان میوه دانهدار و خزاندار مناطق معتدله است که به دلیل سازگاری اقلیمی، ساختار اندامهای بارده و ریشهدوانی ویژه، یکی از پرسودترین و مورد توجهترین محصولات باغی به حساب میآید. با این حال، دستیابی به باردهی اقتصادی، میوههای باکیفیت و حفظ سلامت درخت در درازمدت، ارتباط مستقیمی با شناخت فیزیولوژی گیاه و انتخاب دقیق «بهترین کود برای گلابی» در مراحل مختلف چرخه رشدی دارد.
نتیجه استفاده از کودهای تأمین نهاده ایران در باغ گلابی(رقم بیروتی) - ساوجبلاغ
بهترین عناصر غذایی برای گلابی
نیتروژن یا ازت (N):
مهمترین عامل رشد رویشی درخت گلابی و جزء اصلی در ساخت اسیدهای آمینه، پروتئین و مولکول کلروفیل است. تأمین متعادل آن باعث تحریک رشد شاخوبرگ، جوانهزنی و افزایش باردهی اولیه میشود. کمبود ازت با رنگپریدگی، زردی برگهای مسنتر، کوچک ماندن برگها و ایجاد زاویه تند شاخهها با تنه همراه است. در مقابل، مصرف بیش از حد آن باعث رشد رویشی مفرط، کاهش گلدهی و حساس شدن درخت به بیماری آتشک میشود. برای تأمین آن از کودهایی نظیر سولفات آمونیوم، نیتراتها و کودهای دامی پوسیده استفاده میگردد.
فسفر (P):
نقش اساسی در فرایندهای بیولوژیک سلولی (مانند ساخت آدنوزین دی و تریفسفاتها) و انتقال انرژی دارد. فسفر محرک اصلی رشد و توسعه ریشه نهال و درخت است و به استقرار بهتر گیاه، شکلگیری جوانههای گل و استحکام ساقه کمک میکند. کمبود فسفر باعث لاغر شدن اندامها، کاهش تشکیل جوانههای جانبی، تغییر رنگ برگها و رگبرگها به ارغوانی و زرد متمایل به بنفش و ترش و نرم شدن گوشت میوه میشود. برای جبران آن از منابعی چون دیآمونیوم فسفات، کودهای فسفر بالا (کود ۱۰-۵۲-۱۰) و فسفاتهای کلاته استفاده میشود.
پتاسیم (K):
عنصری حیاتی در سنتز پروتئین، فعالسازی فتوسنتز و تسهیل انتقال مواد قندی به سمت میوه است. پتاسیم مستقیماً بر درشت شدن، وزنگیری، بهبود رنگ، طعم و خاصیت بازارپسندی گلابی اثر میگذارد. این عنصر مقاومت طبیعی درخت را در برابر آفات، بیماریها و تنشهای محیطی نظیر سرمازدگی و خشکی بهشدت افزایش میدهد. از آنجا که پتاسیم در دماهای سرد جذب نمیشود، ذخیرهسازی مناسب آن پیش از خواب زمستانه ضروری است. کمبود آن سبب سوختگی حاشیه برگها، بروز لکههای نکروز قهوهای و کوتاه شدن فواصل میانگرهها میشود. برای رفع کمبود آن از سولفات پتاسیم، نیترات پتاسیم و کودهای پتاس بالا استفاده میشود.
آهن (Fe):
برای تولید مولکول کلروفیل و واکنشهای انتقال انرژی حیاتی است. کمبود آن به دلیل بالابودن pH و آهکی بودن خاکها بسیار شایع بوده و سبب کلروز (زرد شدن پهنک برگهای جوان در حالی که رگبرگها سبز میمانند و حتی سفید شدن کامل برگ در گلابی) و افت شدید فتوسنتز میشود. محلولپاشی یا کاربرد خاکی کلات آهن همراه با هیومیک اسید بهترین روش درمان آن است.
منگنز (Mn):
به فعالسازی سیستمهای آنزیمی و بهبود متابولیسم کربوهیدراتها کمک کرده و مقاومت عمومی درخت در برابر بیماریها را تقویت میکند. کمبود منگنز باعث ایجاد لکههای سفید یا زردی طرحدار در بافت بین رگبرگها میشود.
منیزیم (Mg):
تنها جزء معدنی در ساختار مولکول کلروفیل بوده و در تولید هیدروکربنها، قند و روغن در گیاه دخالت دارد. این عنصر همچنین نقش تنظیمکننده و انتقالدهنده فسفر در بافتهای گیاهی را ایفا میکند. کمبود منیزیم از برگهای پیر با زردی بین رگبرگها آغاز شده و در شرایط حاد منجر به ریزش برگ میشود؛ جهت اصلاح آن از سولفات یا کربنات منیزیم استفاده میگردد.
روی (Zn):
در ساخت هورمونهای رشد (اکسینها)، سنتز پروتئین و سرعت فتوسنتز نقشی کلیدی دارد. کمبود روی موجب کاهش اندازه برگها، کوتاه ماندن میانگرهها و ایجاد لکههایی شبیه به سوختگی روی برگها میشود و مانع گردهافشانی موفق میگردد.
مس (Cu):
در بهبود فرایندهای متابولیکی، تنفس سلولی و افزایش مقاومت در برابر پاتوژنها مؤثر است. کمبود آن بیشتر در خاکهای شنی بدون ماده آلی یا اراضی دارای فسفر بیشازحد رخ میدهد و با پلاسیدگی و ریزش برگهای انتهایی همراه است. محلولپاشی ترکیبات مسی (نظیر اکسیکلرور مس یا سولفات مس) علاوه بر رفع نیاز تغذیهای، به کنترل بیماریهایی مانند آتشک نیز کمک میکند.
بُر (B):
عنصری اساسی برای تقسیم سلولی در مریستم انتهایی، جوانهزنی دانه گرده، ترمیم آوندهای چوبی و انتقال قندها و کلسیم است. کمبود بُر باعث سیاهی جوانهها، کاهش لقاح، ریزش میوه قبل از رسیدن، تلخ و پوک شدن گوشت میوه و ایجاد لکههای چوبپنبهای و ترکیدگی روی پوست گلابی میشود. محلولپاشی اسید بوریک در زمان تورم جوانهها به تثبیت گل و میوه کمک شایانی میکند.
مولیبدن (Mo):
نقش کاتالیزوری در تثبیت نیتروژن و احیای نیترات به اسیدهای آمینه در گیاه دارد. کمبود آن باعث کاهش سطح پهنک برگ، ایجاد لکههای کلروتیک و اختلال در جذب بهینه ازت میگردد.
جهت مشاوره و خرید با سازمان تامین نهاده ایران در تماس باشید.
بهترین کود برای مرحله فندقی شدن گلابی (شروع تقسیم و بزرگشدن سلولها)
از زمانی که اندازه محصول به اندازه یک گردو شد تکرار مصرف یک کود پتاس بالا (ترجیحا کودی که در مصرف اول بوده) باید مورد توجه بیشتر قرار بگیره تا موجب تثبیت اندازه، درخشندگی رنگ و ارتقای وزن نهایی محصول بشه. در این مرحله رشد تا حد امکان باید مصرف هر گونه کود نیتروژن بالا را متوقف کرد.
بهترین کود برای جلوگیری از ریزش گل و بدفرمی میوه گلابی
ریزش بیرویه شکوفهها، دفرمهشدن، ایجاد لکههای چوبپنبهای یا ریز ماندن میوهها ناشی از نقص در گردهافشانی و کمبود عناصر ساختاری است. یکی از ترکیبات مؤثر و پرکاربرد برای رفع این مشکل، استفاده از کود «فروتست» بهصورت محلولپاشی است که معمولاً در دو نوبت انجام میشود:
نوبت اول (اواخر زمستان): پیش از باز شدن شکوفهها انجام میشود؛ این مرحله با تقویت لوله گرده و افزایش طول دوره گردهافشانی مؤثر، فرایند لقاح و تلقیح را تضمین میکند.
نوبت دوم (اوایل پاییز): پس از برداشت محصول و پیش از خزان برگها انجام میشود؛ این محلولپاشی مجدد، انرژی مورد نیاز جوانههای زایشی را برای سال بعد ذخیره کرده و مانع ریزش گلها در بهار آینده میشود.
اصلاح بستر و بهبود راندمان جذب عناصر غذایی
- هیومیک اسید و فولویک اسید: کود هیومیک اسید و فولویک اسید با تشکیل پیوندهای کلاتکننده، عناصر قفلشده در خاک مانند آهن، روی و فسفر را به فرم قابل جذب تبدیل میکنند. همچنین با افزایش ظرفیت نگهداری آب در خاکهای سبک و متخلخلتر کردن بافت خاکهای سنگین، شرایط مناسبتری برای تنفس ریشه ایجاد میکنند. این ترکیبات همچنین میتوانند تنشهای محیطی ناشی از خشکی، شوری و مسمومیت سموم شیمیایی را تعدیل نمایند.
- گوگرد (Sulfur): مصرف گوگرد گرانوله در چالکود زمستانه یا گوگرد مایع در طول فصل، با کاهش موضعی pH خاک، حلالیت عناصر ریزمغذی تثبیتشده در خاکهای آهکی را ارتقا میدهد. گوگرد همچنین با تقویت پوست میوه، به عنوان یک سپر محافظتی طبیعی در برابر آفتابسوختگی، نفوذ بیماریهای قارچی و شیوع آفات مکنده عمل میکند.
سایر اقدامات مدیریتی باغ گلابی
آزمون خاک و آنالیز برگ
اصول هرس و شکلدهی تاج
تنک کردن گل و میوه
انتخاب پایه و تراکم کاشت
گردهافشانی و تلقیح مؤثر
مدیریت تلفیقی آفات و بیماریها
پسیل گلابی (عسلک): برای کنترل فرم زمستانگذران، سمپاشی زمستانه پیشگیرانه با روغن ولک و اتیون انجام میشود. در طول فصل رویش نیز مصرف هدفمند حشرهکشهای اختصاصی مانند آبامکتین برای جلوگیری از ضعف درخت و دوده زدگی برگها مورد استفاده قرار میگیرد.