بهترین کود شیمیایی برای درخت گردو کودی است که ضمن تامین عناصر درشت مغذی مثل NPK، عناصر ریز مغذی مثل کلسیم، آهن، روی، منگنز، بور، منیزیم را نیز تامین کند. البته انتخاب بهترین کود وابسته به مرحله رشد گیاه است.
به طور کلی اگر درباره نهال گردو صحبت کنیم باید به سراغ کود های شیمیایی فسفر بالا با درصد کمی نیتروژن برویم.
اگر به ویژگی های ظاهری و باطنی گردو مثل طعم و مزه، رنگ، باردهی، سفید شدن مغز گردو، جلوگیری از سیاه شدن، چروکیدگی و پوکی مغز گردو فکر میکنید، بهترین گزینه میتواند کودهای پتاس بالا همراه با عناصری مثل روی، منیزیم، مس، بور، آهن و کلسیم در یک کود شیمیایی کامل باشد.
و در آخر کامل ترین کود شیمیایی را میتوان متناسب با فصل انتخاب کرد. چه فصل رشد باشد، چه فصل خواب درخت و چه فصل احیا درخت.
کودهای پتاسیمی برای درخت گردو
با برداشت هر تن گردوی با پوست، حدود 5.5 کیلوگرم پتاسیم از باغ خارج میشود. این نشاندهنده نیاز ضروری و مداوم باغات گردو به پتاس است. علاوه بر این پتاسیم باعث مقاوم کردن گیاه در برابر تنشهای محیطی مثل سرما، گرما و کم آبی میشود.
سولفات پتاسیم (Potassium Sulfate):
سولفات پتاسیم یا سولو پتاس با میزان 51 درصد پتاسیم قابل حل موجب جلوگیری از پوسیدگی و پوکی مغز میشود. این کود سولفات پتاسیم را میتوان یکی از بهترین کودهای شیمیایی برای درخت گردو در دسته کود پتاس بالا در نظر گرفت که با مقادیر از گوگرد در ترکیب این کود میتوان جذب عناصر مغذی را بیشتر کند.
یکی از بهترین برندهای کود سولفات پتاسیم برند بیوبی و برند لایف سازمان تامین نهاده است. این کود ها حاوی تمامی عناصر ریز مغذی مثل روی، منیزیم، مس، بور، آهن و کلسیم است.
منابع فسفر برای درخت گردو
عنصر فسفر یک عنصر حیاتی برای رشد ریشه و دوام طولانی مدت درختان است. میزان این عنصر با برداشت محصول تغییر میکند به همین علت بررسی میزان استاندارد این عنصر بسیار حیاتی است. اگر در حال پرورش نهال گردو هستید توجه ویژهای به این عنصر داشته باشید. کود 10-52-10 یکی از بهترینهای کود فسفر بالا برای نهال گردو است.
نوع دیگر رایج از کودهای فسفردار شامل سوپر فسفات ساده (SSP)، سوپر فسفات تریپل (TSP)، دی آمونیوم فسفات و مونو آمونیوم فسفات هستند. این کودها به رشد ریشه، بهبود فتوسنتز، افزایش تولید انرژی در گیاه و رشد رویشی کمک میکنند. سوپر فسفات تریپل به دلیل غلظت بالای فسفر، در جبران کمبود فسفر بهویژه در درختان گردو بسیار مؤثر است، بهخصوص زمانی که بهصورت نواری در لایههای زیرسطحی یا داخل شیارهای خاک استفاده شود.
منابع نیتروژن برای درخت گردو
عنصر نیتروژن یا همان ازت یکی دیگر از عناصر مهم در تشکیل یک کود شیمیایی کامل برای درخت گردو است. از آنجایی که نیتروژن به سه فرم نیترات، اوره و آمونیوم در کودهای شیمیایی موجود است استفاده از فرم درست نیتروژن میتواند بسیار استراتژیک باشد.
استفاده از کود نیتروژن بالا بسیار در سال اول رشد گردو به منظور رشد رویشی و افزایش قطر تنه درخت، رشد زایشی و سلامت درخت حیاتی است زیرا این عنصر با تولید پروتئین و کلروفیل باعث رشد برگ، ساقه و افزایش سبزینگی میشود.
اوره (Urea) با فرمول 0-0-46:
اوره یکی از رایجترین کودهای گرانوله سرشار از نیتروژن است. این کود در ابتدا در خاک به راحتی حرکت میکند، اما بهسرعت تحت تأثیر فعالیت میکروبی به آمونیوم تبدیل میشود. برای جلوگیری از تبخیر آمونیاک و کاهش اتلاف نیتروژن، لازم است اورهای که روی سطح خاک پخش میشود، بلافاصله با شخم یا آبیاری به داخل خاک هدایت شود.
سولفات آمونیوم (Ammonium Sulfate) :
این ترکیب منبعی عالی برای تأمین نیتروژن و گوگرد است. فرم آمونیومی نیتروژن (+NH₄) بار مثبت دارد و ابتدا به ذرات خاک با بار منفی متصل میشود، بنابراین نسبت به نیترات کمتر در معرض آبشویی قرار دارد. البته، در شرایط گرم و مرطوب فصل رشد، باکتریها حدود نیمی از آمونیوم را ظرف دو هفته به نیترات قابل آبشویی تبدیل میکنند. این کود همچنین تأثیر اسیدی قابلتوجهی بر خاک دارد که میتواند برای خاکهایی با pH بالا مفید باشد.
نیترات آمونیوم (Ammonium Nitrate):
این کود ترکیبی از نیتروژن در دو شکل مختلف ارائه میدهد: نیمی به شکل نیترات (NO₃⁻) که بلافاصله برای گیاهان قابل جذب است و بهراحتی شسته میشود، و نیمی به شکل آمونیوم (NH₄⁺) که در خاک پایدارتر باقی میماند. این ترکیب باعث میشود که نیترات آمونیوم هم عملکرد سریع داشته باشد و هم مقداری نیتروژن با تأخیر آزاد کند.
نیترات کلسیم (Calcium Nitrate):
نیترات کلسیم منبعی از نیتروژن است که بهسرعت در دسترس گیاه قرار میگیرد، اما در عین حال، به دلیل محلول بودن، امکان آبشویی بالایی دارد. این ویژگی را میتوان با زمانبندی دقیق مصرف مدیریت کرد. نیترات کلسیم بهویژه برای سیستمهای کودآبیاری مناسب است و همچنین وجود کلسیم در آن، به بهبود سلامت و ساختار گیاه نیز کمک میکند.
اوره آمونیوم نیترات (Urea Ammonium Nitrate):
این کود به دلیل حلالیت بالایش در آب، محبوبیت زیادی دارد. ترکیب فرمهای مختلف نیتروژن در آن باعث میشود نسبت به سایر کودهای نیتروژنی کمی کمتر مستعد آبشویی باشد. البته در فصلهای گرم مانند بهار و تابستان، تبدیل آن به نیترات با سرعت بالایی انجام میشود. این کود شامل اوره، آمونیوم و نیترات است و نیتروژن را بهصورت مرحلهای آزاد میکند.
نیترات آمونیوم کلسیم ( Calcium Ammonium Nitrate) با درصدهای 17% و 26%:
این کود در فرم ۱۷ درصدی خود، ترکیبی متعادل از ۳۳٪ آمونیوم و ۶۷٪ نیترات را ارائه میدهد که برای کاربرد در کودآبیاری مناسب است. این ترکیب موجب جذب سریع و مؤثر نیتروژن توسط گیاه میشود.
کودهای NPK برای درخت گردو
کودهای NPK به دلیل وجود سه عنصر اصلیه نیتروژن، فسفر و پتاسیم به دلایل زیر برای درخت گردو مفید است.
نیتروژن (N) موتور رشد رویشی است و برای ساخت کلروفیل، آنزیمها و پروتئینهای مورد نیاز فتوسنتز و تولید مغز گردو ضروری است.
فسفر (P) به توسعه ریشه و تقسیم سلولی کمک میکند و در مراحل اولیه رشد و گلدهی، نقش کلیدی دارد.
پتاسیم (K) کیفیت مغز، انتقال قند، مقاومت به سرما و تنشهای محیطی را افزایش میدهد.
یکی از مفیدترین کود ها برای درخت گردو کود سه بیست است.
در جمعبندی کلی، تغذیه درختان گردو برای دستیابی به عملکرد بالا و کیفیت مطلوب محصول، نیازمند یک رویکرد جامع، متعادل و دادهمحور است. این امر صرفاً به معنای استفاده از یک نوع کود خاص نیست، بلکه استراتژیای پویا است که با مراحل رشد درخت، وضعیت خاص باغ و اهداف تولیدی انطباق مییابد.