عناب یکی از درختان میوه دار مقاوم به شرایط محیطی نامناسب است که تحمل بسیار بالایی در برابر کمآبی، خشکی و تنشهای اقلیمی دارد؛ اما این مقاومت ذاتی به این معنا نیست که بدون تغذیه اصولی بتواند عملکرد مطلوبی داشته باشد.
هدف هر باغداری رسیدن به میوههایی درشت، خوشرنگ و یا گوشت منسجم است. برای عبور از سد ریزش گل و رسیدن به تناژ بالا، استفاده از کود فروتست (Fruit Set) در زمان حساس تورم جوانهها و همچنین کود پتاس بالا در مرحله درشت شدن میوه، دیگر یک انتخاب نیست، بلکه یک ضرورت است.
در این مقاله، ما قرار است فراتر از توصیههای عمومی برویم و با بررسی دقیق نیازهای غذایی این درخت، بهترین برنامه کودی برای عناب را معرفی کنیم تا یکبار برای همیشه به مشکل زردی برگها و کمباری پایان دهید.
کود دهی عناب
عناب در خاکهای نسبتاً فقیر هم رشد میکند، اما برای عملکرد بالا و میوه باکیفیت، خاک باید عمیق، با زهکش خوب و pH حدود ۶٫۵ تا ۷٫۵ باشد. همچنین جدول کوددهی زیر میتواند بسیار به تولید محصول باکیفیت به شما کمک کند که این مسئله منوط به شناخت کافی نسبت به خاک است.
زمان/
مرحله | کود | نحوه
مصرف | هدف | ||||||
خواب
زمستانه | کود حیوانی + گوگرد | چالکود | اصلاح
خاک و باز کردن قفل جذب ریشه | ||||||
تورم
جوانه ها | فروت ست
+ آمینو اسید | محلول
پاشی | رفع
ریزش گل و مقابله با سرمای بهاره | ||||||
شروع
رشد | سولفات
آمونیوم + هیومیک اسید | آبیاری | رفع رشد
نکردن درخت | ||||||
پیش از
گلدهی | 10-52-10
+ جلبک دریایی | آبیاری
/ محلول پاشی | رفع
میوه ندادن و افزایش گلدهی | ||||||
پس از
گلدهی | کلات
آهن EDDHA | مصرف
خاکی | رفع
زردی برگهای درخت عناب | ||||||
فندقی
شدن میوه | 20-20-20 | محلول
پاشی | تثبیت
میوه و تغذیه عمومی | ||||||
گردویی
شدن میوه | نیترات
کلسیم | آبیاری | درشت
شدن عناب و جلوگیری از لکه | ||||||
پیش از
رنگ گیری میوه | سولوپتاس | آبیاری | قرمز شدن و رفع چروکیدگی | ||||||
بهترین کود ارگانیک برای عناب
کود کمپلکس که کودی کاملا ارگانیک است میتواند خاک را اصلاح کند، زردی برگ را ریشهکن کند، ریزش گل را به حداقل برساند و میوههای درشت، خوشرنگ و بازارپسند بدهد. کود سوپر OM کمپلکس (برند لاکچری) دقیقا همان چیزی است که سالهاست باغداران عناب به عنوان یک کود معجزهگر دنبالش بودند. این کود مایع، یک فرمولاسیون هوشمند 20 عنصری با 25% ماده آلی است که فراتر از یک کود معمولی عمل میکند. در واقع یک «غذای کامل + خاکساز + ضد تنش» یکجا است.
آنالیز کلیدی که مناسب عناب است و تمام آنرا در این کود میتوان یافت:
- مواد آلی 25% + اسید هیومیک 4% + فولویک اسید + آلژینیک اسید 2%
- آمینو اسید 2% + عصاره جلبک دریایی 1%
- آهن 1% (برای رفع سریع زردی)
- منیزیم 2% + کلسیم 1% + پتاسیم 4% + نیتروژن 4.5%
- میکرو المنتهای کامل (روی، مس، منگنز، بور، مولیبدن)
جهت مشاوره و خرید با سازمان تامین نهاده ایران در تماس باشید.
کود برای درشت شدن عناب
برای درشت و حجیم شدن میوه عناب، استفاده از کودهای حاوی پتاسیم، فسفر و کلسیم بهترین راهکار است. این عناصر به طور مستقیم بر اندازه و وزن میوه تأثیر میگذارند و باعث میشوند محصول شما باکیفیتتر و بازارپسندتر شود. با مصرف اصولی این کودها، نه تنها میوههای درشتتری برداشت میکنید، بلکه ماندگاری و ظاهر محصولتان هم بهبود چشمگیری پیدا میکند.
1-کود سولفات پتاسیم:
استفاده از کود سولفات پتاسیم (سولوپتاس) برای درخت عناب، یک راهکار عالی است که بیشترین تأثیر را روی درشتی میوه میگذارد. بهترین زمان برای مصرف این کود در دو نوبت است: یکی اواخر زمستان به صورت چالکود و دیگری اوایل تابستان، یعنی دقیقا زمانی که میوهها فندقی میشوند، که میتوانید آن را به صورت آبیاری یا محلولپاشی استفاده کنید.
این کود برخلاف کلرید پتاسیم، باعث شوری خاک یا خرابی کیفیت میوه نمیشود، بلکه با داشتن گوگرد و پتاسیم به اصلاح خاک و جذب بهتر سایر مواد مغذی کمک میکند. سولوپتاس علاوه بر خوشرنگ و درشت کردن عناب، مقاومت درخت را در برابر گرما، خشکی، آفات و بیماریها تا حد زیادی بالا میبرد.
2-کود نیترات کلسیم:
یکی از حساسترین مراحل رشد عناب، مرحله فندقی شدن میوه است. در این دوره، درخت برای بزرگ کردن سلولها و حفظ سلامت پوست میوه، نیاز شدیدی به کلسیم و نیتروژن پیدا میکند. کود نیترات کلسیم (با ترکیب بهینه 16% کلسیم و 19% نیتروژن) ایده آلترین گزینه برای محلولپاشی در این مرحله است.
نکته: مصرف زیاد نیتروژن موجب ریزش گل و میوه و ترکیدن میوه عناب میشود.
patents.google.com/patent/CN103814749B/en
Diseases such as “fruit shriveling / fruit wrinkling” in many jujube orchards have been reported to be associated with deficiencies of potassium, magnesium, iron, and certain micronutrients; the use of formulations containing K, Mg, and Mn (soil application + foliar spraying) has significantly reduced their incidence.
بیماریهایی مثل «چروکیدگی/جمعشدن میوه» در خیلی از باغهای عناب با کمبود پتاسیم، منیزیم، آهن و برخی ریزمغذیها مرتبط گزارش شدهاند؛ استفاده از فرمولههای حاوی منیزیم(Mg)، منگنز(Mn) و پتاسیم(K) به صورت مصرف (خاکی + محلولپاشی) شیوع را بهشدت کم کرده است.
سوالات پر تکرار درباره عناب
1-علت زرد شدن برگ درخت عناب
زرد شدن برگهای درخت عناب معمولا به دلیل کمبود دو عنصر آهن و نیتروژن رخ میدهد که با شناخت علائم هر کدام، میتوان به راحتی مشکل را حل کرد. کمبود آهن باعث میشود برگهای جوان زرد یا سفید شوند در حالی که رگبرگها سبز باقی میمانند؛ برای رفع سریع این مشکل در خاکهای آهکی استفاده از کود کلات آهن EDDHA در اواسط بهار بهترین راهکار است زیرا این کود در خاک قفل نشده و به سرعت کلروفیل تولید میکند.
از سوی دیگر، اگر زردی به صورت عمومی در تمام برگها همراه با کاهش رشد دیده شود، نشانه کمبود نیتروژن است که با مصرف کود سولفات آمونیوم در اواخر زمستان یا پیش از گلدهی جبران میشود؛ این کود با داشتن گوگرد و نیتروژن، علاوه بر اصلاح ph خاک، باعث تقویت شاخسار و رفع کامل زردی درخت میشود.
2-علت رشد نکردن درخت عناب
توقف رشد درخت عناب معمولا به دلیل کمبود فسفر و نیتروژن یا نامناسب بودن بافت خاک رخ میدهد. برای تحریک رشد و تقویت ریشهزایی، استفاده از کود 10 52 10 در زمان تورم جوانهها مانند یک استارتر قوی عمل میکند و در ادامه، مصرف کود 20 20 20 قبل از گلدهی کامل، باعث تقویت شاخ و برگ و تثبیت میوهها میشود.
علاوه بر تغذیه، کیفیت خاک نیز بسیار مهم است؛ چراکه عناب در خاکهای اسیدی یا آبگیر دچار مشکل تهویه میشود و بهترین عملکرد را در خاکهای لومی و شنی دارد. به همین دلیل پیشنهاد میشود برای اصلاح ساختار خاک، بهبود تهویه ریشه و آزادسازی عناصر بلوکه شده، حتما از کود هیومیک اسید استفاده کنید تا بستر مناسب برای رشد حداکثری درخت فراهم شود.
3-علت میوه ندادن درخت عناب
عدم میوهدهی عناب معمولا به دلیل مصرف زیاد کودهای نیتروژنی، کمبود نور یا پایین بودن سن درخت اتفاق میافتد. برای حل این مشکل، باید کودهای فسفر و پتاسیم را جایگزین ازت کرد و نور کافی برای درخت فراهم نمود.
در این میان، استفاده از کود فروتست نقشی کلیدی دارد؛ این کود با تأمین روی و بور، فرآیند گردهافشانی را تقویت کرده و مانع از ریزش گلها یا پوچ ماندن آنها میشود. در واقع فروتست با فعالسازی هورمونهای زایشی، توان درخت را برای تبدیل گل به میوه افزایش داده و یکی از سریعترین راهها برای شروع باردهی و رفع توقف محصولدهی است.
4-علت ریزش گل درخت عناب
ریزش گلهای عناب عمدتا ناشی از کمبود عنصر بور، تنشهای دمایی و نوسانات رطوبتی است. کمبود بور باعث سوختگی و مرگ شکوفهها میشود، به همین دلیل استفاده از کود فروتست در دو نوبت تورم جوانهها و پس از برداشت، با تأمین نیتروژن، روی و بور به بهبود گردهافشانی و تشکیل میوه کمک میکند.
همچنین باید توجه داشت که گرمای شدید، باد و خشکی یا رطوبت زیاد در زمان گلدهی، با آسیب به سطح کلاله گل، باعث اختلال در لقاح و ریزش شکوفهها میشود که با مدیریت این عوامل میتوان میزان برداشت محصول را به حداکثر رساند.
جمع بندی
برای صرفه جویی در هزینهها بهتر است قبل از کوددهی با انجام آزمایش خاک و برگ، از نیاز واقعی درخت خود مطلع شوید. با این کار، یک برنامه تغذیه اصولی و دقیق جایگزین هزینههای اضافی میشود. شما میتوانید برای دریافت مشاوره رایگان با کارشناسان ما در «تأمین نهاده ایران» تماس بگیرید؛ ما از تولید تا باردهی کنار شما هستیم.




