انتخاب بهترین کود برای درختان میوه، نیازمند استفاده از دانش، تجربه و زمانبندی صحیح است. هر درخت بسته به نوع خودش مثلا میوه هستهدار، بی هسته یا مرکبات، سن، مرحله رشد، فصلی که در آن قرار دارد و حتی جنس خاک، به تغذیهای خاص و هدفمند نیاز دارد.
بهترین کود برای رشد سریع درختان میوه، شیرین شدن میوه، جلوگیری از ریزش میوه، رشد سریع و افزایش باردهی و موارد دیگر همگی باید در زمان درست و آگاهی به عناصر ماکرو و میکرو مثل پتاسیم، نیتروژن، فسفر، کلسیم، بور، منیزیم، مس، آهن و روی باشد.
با دانش درست مصرف، شناخت بهترین برند کود و مشاوره با یک گیاه پزشک آنلاین دیگر رسیدن به یک محصول ایدهآل و بازارپسند کار دشواری نیست.
بهترین کود برای رشد سریع درختان میوه
تنها فرمول رشد سریع درختان میوه از زمان کاشت نهال تا اولین برداشت، حفظ تعادل و استمرار در کوددهی است البته اگر به مواردی مثل آمادهسازی زمین قبل از کشت اهمیت داده باشید یا مواردی مثل آبیاری، هرس و نگهداری مورد توجه بوده باشد.
برای رسید به رشد سریع درخت در کنار باردهی و میوهدهی ایده آل، باید به 8 مرحله زیر توجه ویژگی داشت:
- رسیدگی به نهال تازه کاشته شده
- تمرکز بر ریشهزایی
- تمرکز بر رشد رویشی و تقویت تنه
- رشد شکوفهها و گلدهی
- جلوگیری از ریزش گلها
- مرحله فندقی شدن میوه
- رشد کامل میوه
- مراحل بعد از برداشت
| مرحله رشد | هدف فیزیولوژیک | عنصر کلیدی | اتفاق مهم |
| نهال (۱-۳ سال) | ساخت ریشه و اسکلت | فسفر، نیتروژن | ایجاد تاج درخت |
| گلدهی | گردهافشانی و لقاح | روی، بور | استفاده از ذخایر پارسال |
| فندقی شدن | تقسیم سلولی (تعیین سایز) | کلسیم | ریزش طبیعی (خرداد) |
| رشد میوه | حجمگیری (آب و قند) | پتاسیم | سخت شدن هسته (در هستهدارها) |
| برداشت | کیفیت (رنگ و طعم) | پتاسیم، ریزمغذیها | توقف مصرف نیتروژن |
| پس از برداشت | ذخیرهسازی برای سال بعد | نیتروژن، روی، بور | رشد ریشه پاییزی |
در ادامه به معرفی کود مناسب برای رشد میوه درخت و اهدافی مثل
- کود تبدیل گل به میوه
- کود برای جلوگیری از ریزش میوه
- کود بعد از برداشت میوه
- کود برای زودتر رسیدن میوه
- کود برای شیرین شدن میوه
- کود محرک رشد میوه
میپردازیم.
کود برای شیرین شدن میوه
برای اینکه میوه شیرین شود و قند آن بالا برود، پتاسیم نقش اصلی را بازی میکند؛ اما این کار به تنهایی انجام نمیشود و حاصل یک کار گروهی دقیق است.
استراتژیهای کلیدی برای خوشطعم شدن محصول به شرح زیر است:
۱. پتاسیم (موتور محرک قند):
پتاسیم مانند یک کامیون باربری عمل میکند؛ قندها را از برگ (کارخانه تولید) بارگیری کرده و به داخل میوه (انبار مصرف) حمل میکند. هرچه پتاسیم کافیتر باشد، قند میوه بیشتر و طعم آن بهتر میشود. بهترین گزینه برای این مرحله، سولفات پتاسیم (سولوپتاس) است چون شوری کمتری دارد.
۲. بور، فسفر و مولیبدن:
- بور: این عنصر به قند کمک میکند تا از دیوارههای سلولی عبور کند. اگر «بور(boron)» کم باشد، قند در برگ گیر میکند و به میوه نمیرسد (میوه بیمزه میشود).
- فسفر: تبدیل قند معمولی به قندهای شیرین (گلوکز و فروکتوز) نیاز به انرژی دارد که فسفر آن را تأمین میکند.
- مولیبدن: به عنوان بسیجکننده قند عمل کرده و باعث میشود میوهها یکدست برسند.
سولو پتاس برند بیوبی(biobe) تنها سولو پتاس ایران است که علاوه بر گوگرد و پتاسیم، کلسیم و منیزیم هم دارد.
بهترین کود برای بعد از برداشت میوه
زمان پس از برداشت میوه که به آن «فصل پنهان» میگویند، زیربنای تولید محصول سال آینده است. در این مرحله رژیم تغذیهای گیاه تعطیل نمیشود، بلکه تغییر کاربری میدهد؛ یعنی به جای تولید میوه، شروع به ذخیرهسازی مواد غذایی در ریشه و تنه میکند.
برای آمادهسازی باغ برای سال آینده، این برنامه ترکیبی پیشنهاد میشود:
- بخش هوایی (محلولپاشی): ترکیب اوره + سولفات روی + اسید بوریک. زمان: زمانی که هنوز برگها سبز هستند و فعالیت دارند.
- بخش خاکی (ریشه): استفاده از کود فسفر بالا (کود 10-52-10) و کود پتاس بالا (مانند سولفات پتاسیم). هدف از استفاده از این دسته کودها تقویت ریشه و ذخیرهسازی در تنه است.
- بخش ایمنی و مقابله با تنشها (سلامت درخت): محلولپاشی فسفیت پتاسیم برای بالا بردن سیستم دفاعی درخت در برابر بیماریها.
کود تبدیل گل به میوه
حساسترین مرحله باغداری، جلوگیری از ریزش گل و انتخاب درست کود تبدیل گل به میوه است. برای اینکه شکوفهها نریزند و تبدیل به میوه شوند، درخت به تغذیه خاصی نیاز دارد. بهترین برنامه غذایی به شرح زیر است:
۱. عناصر حیاتی (قبل از باز شدن گل):
روی و بور: این دو عنصر کلید اصلی هستند. «بُر» باعث انجام لقاح میشود و «روی» از سست شدن و ریزش گل جلوگیری میکند. بهترین زمان مصرف آنها، محلولپاشی فروتست در زمان «تورم جوانهها» (قبل از باز شدن گل) است.
۲. تثبیت و رشد میوه (بعد از ریزش گلبرگ):
جلبک دریایی: محرک رشد است و به میوههای تازه دستور میدهد که سریع بزرگ شوند.
کلسیم: مانند سیمان عمل میکند و دیواره میوهچهها را محکم میکند تا از درخت جدا نشوند. زمان طلایی مصرف آن، مرحله «فندقی شدن» میوه است.
۳. گزینههای ارگانیک:
اگر نمیخواهید از کود شیمیایی استفاده کنید، پودر استخوان (برای فسفر) و کود ماهی جایگزینهای عالی برای تقویت گلدهی هستند.
بیشتر بخوانید: بهترین کود ها برای تنش گرمایی
بهترین کود برای درختان میوه هستهدار
برای کود دهی بهینه درختان میوه هسته دار باید 5 مرحله به درستی طی شود.
- شکوفهدهی تا سخت شدن هسته
- سخت شدن هسته ها
- سخت شدن هسته ها تا برداشت میوه
- بعد از برداشت تا ریزش برگها
- مرحله رکود یا خواب
مدیریت تغذیه این درختان باید بر اساس آزمون خاک و برگ و متناسب با مراحل پنجگانه رشد آنها انجام شود. روشهای کوددهی شامل محلولپاشی برگی، کودآبیاری (تزریق کود در سیستم قطرهای) و چالکود است.
محلولپاشی برگی بهویژه زمانی که pH محلول کمی اسیدی باشد، برای جذب سریع ریزمغذیهایی مانند روی و منگنز و همچنین کلسیم (جهت افزایش کیفیت و عمر انبارداری) بسیار موثرتر از مصرف خاکی است، زیرا مانع تثبیت عناصر در خاک میشود؛ البته برای عناصر پرمصرف، این روش تنها جنبه تکمیلی یا موقتی دارد.
در روش خاکی، بهویژه در خاکهای آهکی، توصیه میشود کودهای اصلی (ازت، فسفر و پتاسیم) همراه با کود حیوانی در عمق ریشه و قسمت سایهانداز درخت قرار گیرند تا هدررفت کاهش یابد.
از نظر زمانبندی کوددهی، در مرحله رکود یا خواب زمستانی به دلیل توقف جذب، کودی لازم نیست اما قبل از تورم جوانهها باید ۱۰۰ درصد فسفر و ۵۰ درصد پتاسیم مورد نیاز سالانه تامین شود. از آنجا که رشد اولیه درخت وابسته به ذخایر غذایی فصل قبل است، مدیریت صحیح در سال گذشته اهمیت زیادی دارد.
کود ازت باید به صورت تقسیطی داده شود؛ نیمی در زمان متورم شدن جوانهها و نیمی دیگر چهار هفته بعد، که در خاکهای شنی این تقسیط مانع شستشوی ازت میشود. همچنین در صورت باردهی زیاد درخت، میتوان مقدار کمی ازت اضافی را یک ماه پس از تورم جوانهها اضافه کرد.
در مرحله سخت شدن هسته که با نمو سریع بذر همراه است، درخت به شدت از مواد غذایی خاک استفاده میکند. در این مرحله باید ۵۰ درصد باقیمانده پتاسیم سالانه مصرف شود، اما از کاربرد کودهای ازته و فسفره باید اکیداً اجتناب کرد تا رشد رویشی بیرویه جایگزین رشد میوه نشود.
در نهایت، در مرحله پس از سخت شدن هسته تا برداشت میوه که افزایش سایز میوه رخ میدهد، اگر تغذیه مراحل قبل کامل بوده باشد، معمولاً نیازی به کوددهی خاکی نیست؛ با این حال، این بازه زمانی بهترین فرصت برای محلولپاشی برگی جهت جذب سریع مواد غذایی است
کود 20 20 برای درختان میوه
کود 20 20 20 یک کود کامل از سه عنصر ازت، فسفر و پتاسیم است که به رشد ریشه، رشد رویشی، رشد زایشی و کمک به مقابله درخت در برابر تنشهای محیطی میکند. از این کود در ابتدای فصل رشد، قبل از گلدهی و بعد از تشکیل میوه استفاده میشود. در مقاله با عنوان کود سه بیست برای درختان به صورت مفصل درباره تاثیر این کود بر درختان مثمر و غیر مثمر صحبت شده.
برنامه پیشنهادی سالانه برای کوددهی درختان میوه
بهترین کود برای درختان میوه کودی است که متناسب با نوع درخت، مرحلهی رشد، فصل و شرایط خاک انتخاب شود. استفاده از بهترین کود برای رشد سریع درختان میوه نه تنها عملکرد درخت را افزایش میدهد، بلکه سبب بهبود کیفیت میوه، مقاومت در برابر آفات و افزایش طول عمر درخت میشود. انتخاب کود مناسب در زمان مناسب، یک سرمایهگذاری بلندمدت برای هر کشاورز حرفهای است. درختان میوه در هر فصل از سال به تغذیهای متفاوت نیاز دارند. بر این اساس باید برنامه کوددهی خود را منطبق با فصل تنظیم کرد:
|
فصل |
نوع کود |
هدف |
|
زمستان |
کود حیوانی پوسیده (چالکود) |
تغذیه ریشه، آماده سازی برای فصل رشد |
|
بهار |
NPK با نیتروژن بالا + آهن |
رشد برگ و شاخه، سبزینگی بیشتر |
|
اواخر بهار |
NPK با فسفر بالا + کود مایع + ریزمغذی |
افزایش گلدهی، تغذیه سریع |
|
تابستان |
NPK با پتاس بالا + محلول پاشی پتاسیم |
درشت شدن و رنگ گرفتن میوه |
|
پاییز |
کود فسفر بالا + کمپوست |
تقویت خاک، ذخیره انرژی برای زمستان |
تجربیات کشاورزان از مصرف بهترین کود برای درختان میوه
تجربه کشاورزان در زمینه استفاده از کود برای درختان میوه، به وضوح نشان میدهد که برنامهریزی دقیق و انتخاب نوع کود متناسب با فصل و نیاز خاک، تفاوت چشمگیری در عملکرد درختان ایجاد میکند. در ادامه، خلاصهای از برخی تجربیات واقعی کشاورزان ایرانی و خارجی آورده شده که میتواند برای شما راهگشا باشد:
- تجربه باغداران شمال ایران (درختان سیب، کیوی و پرتغال): با اجرای چالکود زمستانه با کود دامی پوسیده و اضافه کردن کود گوگرد و کودهای فسفر بالا، درختان نه تنها در بهار رشد قویتری داشتند بلکه در برابر قارچهای ریشهای هم مقاومتر شدند. نتیجه این شد که رشد یکنواخت شاخهها و افزایش ۲۰ تا ۳۰ درصدی در باردهی به وجود آمد. کیفیت پرتقال نیز با افزایش ویتامین C و قند بهبود یافت.
- کشاورز منطقه کرمان (درختان پسته): استفاده منظم از کود آهن و محلول پاشی پتاس در تابستان، باعث بهبود رنگ، درشتی مغز و کاهش ریزش میوه شد. این موضوع باعث شد که خریداران رضایت بیشتری داشته باشند و میوهها در حد کیفیت صادرات جذاب شوند.
- باغدار زردآلو در همدان: در سالی که از کود فسفر بالا NPK در زمان گلدهی استفاده شد، میزان گلدهی نسبت به سال قبل دو برابر شد.
- کشاورزان ایالت کالیفرنیا طبق گزارش Stark Bros: باغدارانی که به جای کودهای عمومی، از کودهای اختصاصی در هر فصل (نیتروژن در بهار، پتاس در تابستان، آلی در پاییز) استفاده کردند، به طور متوسط شاهد افزایش30 درصدی در عملکرد میوه و کاهش هزینههای مقابله با آفات بودند.
بیشتر بخوانید: بهترین کود برای درخت انار
جمعبندی
درختان میوه، برای اینکه نهایت بازدهی را داشته باشند، به چیزی فراتر از آبیاری منظم نیاز دارند. آنچه تفاوت یک باغ پربار و سودده را با یک باغ کمثمر رقم میزند، برنامهریزی دقیق تغذیه درختان است. استفاده به موقع از بهترین کود برای رشد سریع درختان میوه، در کنار انتخاب صحیح کود در هر فصل، باعث میشود درختان نه تنها رشد بهتر و میوههای درشتتری داشته باشند، بلکه در برابر آفات و تنشهای محیطی نیز مقاومتر شوند. اگر میخواهید محصول شما هم از نظر کیفیت و هم از نظر کمیت در بازار رقابت کند، اکنون زمان آن است که به تغذیه درختانتان نگاه حرفهایتری داشته باشید. انتخاب درست کود و خرید از منابع معتبر مانند سایت سازمان تامین نهاده ایران، یعنی برداشت پربارتر، مشتری راضیتر و سودآوری بیشتر.